کهگیلو وبویراحمد
امامزاده سیدجمالالدین
بقعه امامزاده سید جمال الدین در ضلع شمال غربی روستای خشاب تلخ (کفشکنان) رود تلخی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه قرار دارد. روستای خشاب تلخ (کفشکنان) در شمال کوه پیتک و ۱۸ کیلو متری مغرب سد مخزنی مارون و ۳۰ کیلو متری شمال غربی بهبهان واقع شدهاست. بنای امامزاده قدیمی، از گچ و سنگ ساخته شده و ابعاد آن ۴×۶ متر است. دارا گنبد خانهای ۴×۴ متر که در بالای آن گنبدی مخروطی به ارتفاع ۴۴ متر از ابتدای سقف تا نوک استوار گردیده و در زیر آن مرقد امامزاده به ابعاد ۱۴۰×۱۰۰×۸۰ سانتی متر قرار گرفتهاست. این گنبد خانه در جهت غرب بنا و درب آن رو به جنوب باز میشود. متصل به گنبد، یک واحد اتاق ۴×۳ متر قرار دارد که با گچ و سنگ که سقف آن با تیر آهن پوشش داده شده که جهت زائر سرا مورد استفاده قرار میگیرد، و درب ورودی آن به طرف جنوب باز میشود، و این درب به شکل قدیمی با چوب ساخته شدهاست. بنای اولیه ساختمان چندان قدیمی نیست، حدوداً به اواخر دورهٔ قاجار بر میگردد.
تاریخچه : یکی از آگاهان این روستا نقل میکند در زمان گذشته امامزاده چندین بار به خواب یکی از مؤمنین روستا آمده، و چنین بیان داشته که: در فلان نقطه مرقد ما قرار گرفته و در ضلع جنوبی آن دو کوزه گلی نشانهاست، نهایتاً مردم روستا در آنجا تجمع و حفاری کردند، درست آنچه بیان شده، صحت داشته و از همان روز قبه و بارگاهی بر مرقد مطهر ساخته شد. در فاصله ۲۰۰ متری بقعه چشمه معروف خشاب تلخ و در فاصله ۱۰۰۰ متری مرقد امامزاده دیگری به نام امامزاده حسین قرار گرفتهاست، که چشمه معروف خشاب شیرین جاری و آب آن شرب و گوارا است این بنا از ابتدای احداث (۱۳۳۵ ﻫ. ق) تا کنون چندین بار مرمت و تعمیر گردید، اما در سال (۱۳۶۲ ﻫ. ش) با همیاری مردم روستا باز سازی و باز پیرایی اساسی شد. در رابطه با شجره نامه امامزاده به استناد اقوال سال خورده گان و آگاهان محلی و اعتقادات منطقهٔ از اولاد واحفاد امام موسی کاظم میباشد. و اخیراً یعنی از سال ۱۳۸۶ مجدداً بنای مذکور تخریب و با مصالح روز و به سبک جدید در حال بازسازی میباشد.
امامزاده در باورها : امامزاده سید جمال الدین در بین مردم منطقه روتلخی از جایگاه اعتقادی ویژهای برخوردار است. در ایام ماه مبارک رمضان و محرم به ویژه در ایام سوگواری و عزاداری تاسوعا و عاشورا و اربعین حسینی مردم از روستاهای هم جوار و عشایر به این مکان میآید و مورد استقبال مردم روستا و متولیان امامزاده قرار میگیرند. حتی در ایام عید نوروز و روزهایی که نذورات دارند از شهرهای بهبهان و روستاهای اطراف بهبهان به این مکان میآیند و پس از زیارت سفره میکشند و از مردم روستا پذیرایی میکنند عموماً مردم روستا از تیرهٔ روتلخی طیبی هستند که همگی به چند واسطه قرابت سببی و نسبی دارند و از قدیمالایام در این منطقه اسکان دائم داشتند.